Never-Ending Bridge
Yan ang tawag ng mga tao sa 500-metrong tulay na Maharlika dito sa San Marcos at katabing bayang San Fernando. Hindi dahil mahaba. Hindi rin dahil maganda. Kundi dahil hindi matapos-tapos.
Limang taon na ang nakalipas mula nang magsimula ang “repair.” Pero hanggang ngayon, may sira pa rin. Peligroso pa rin.
“Kulang daw ang budget,” sabi ng mga opisyal ng gobyerno.
“May delay daw sa materyales,” sabi ng mga contractor.
“Masyado raw maraming requirements,” sabi ng mga engineer.
Pero alam ng mga tao ang totoo: may nangungurakot. Bawat taon, may bagong pondo. Bawat taon, may bagong repair. Pero bawat taon, walang nagbabago. Palala pa nga nang palala.
Ang dilim ay laging nakakumot sa tulay na Maharlika—sa Never-Ending. Parang bunganga ng dambuhala, ang bitak at lubak ay naghihintay ng mga biktima.
“Sa totoo lang, wala namang problema sa tulay na ‘yan,” sabi ni Congressman Romeo Velasco sa mga reporters, isang araw na na-ambush interview siya sa labas ng opisina sa House of Representatives. “Mga bayaran lang ang nagsasabing delikado ‘yan. Mga troll sa social media. Mga destabilizer.”
Si Cong. Velasco, 52 taong gulang, ay ilang beses nang nagpapalipat-lipat ng partido. Hindi raw siya political butterfly kundi political survivor. Mula Liberal, naging Nacionalista, ngayon ay nasa administrasyon. Palaging sumasama sa nangunguna. Palaging nasa winning team. Palagi ring may share sa budget.
Mismong mga botante ang nagsasabing trapong trapo ang kongresistang ito. Walang aktibidad ng mga NGOs o non-government orgaizations ang hindi nagdaan sa kanyang opisina. Kahit donasyon ng UNICEF sa mga nasasalanta ng kalamidad sa kanyang distrito ay nagagawan niya ng paraang mapaskilan ng kanyang mukha at pangalan.
“Ang tao ang mahalaga, hindi ang pulitika,” sabi niya sa mga nagdududa sa kanya. “Ang importante, nakakapagserbisyo tayo sa distrito at sa mga tao.”
Pero ngayong gabi, si Cong. Velasco mismo ang nasa loob ng mamahalin at bulletproof na itim na SUV na tumatakbo sa Never-Ending.
“Boss, medyo madilim dito,” alinlangang sabi ni Mang Ben, ang driver. “Wala na namang ilaw.”
“Bilisan mo na lang,” utos ni Cong. Velasco, nakatingin sa cellphone. May importante siyang meeting sa San Fernando. Wala siyang panahon para sa mabagal na byahe.
Diniinan ni Mang Ben ang tapak sa silinyador, dahilan para umatungal ang makina at bumilis ang takbo ng sasakyan.
Nang biglang…
PAK!
Lumusot ang gulong sa isang lubak na kasing-lalim ng lawa. Ang sasakyan ay gumewang, umikot, at nawalan ng direksyon. Si Mang Ben ay pumihit nang todo sa manibela pero wala na siyang magawa.
BRAK!
Tumama ang SUV sa isang poste ng tulay. Ang hood ay yumukod na parang nagaping mandirigma. Ang windshield ay nabasag sa lakas ng pagkakabangga. Ang usok ay pumailanlang sa hangin mula sa makina.
“Mang Ben!” sigaw ni Cong. Velasco.
Pero si Mang Ben ay nakasubsob na sa manibela, walang malay.
Pagapang na bumaba si Cong. Velasco mula sa sasakyan. Nanginginig ang mga kamay niya. Ang paa niya ay parang goma—malambot, walang lakas. Tumingin siya sa paligid.
Walang ibang sasakyan. Walang tao. Tanging dilim at katahimikan lamang ang naghahari sa buong paligid.
“Hello?!” sigaw niya. “May aksidente! Tulong!”
Walang sumagot. Ang tinig niya ay naglaho lang sa hangin.
Kinuha niya ang cellphone. Walang signal. Walang ilaw sa screen. Dead batt.
“Imposible,” bulong niya. “Kakapull out ko lang kanina nito sa charger, a.”
Lumingon siya sa SUV. Nandoon pa rin si Mang Ben. Pero may kakaiba. Hindi gumagalaw ang dibdib niya. Walang singaw ng halumigmig sa salamin.
“Mang Ben?” lumapit siya.
Hinawakan niya ang braso ng driver. Sinlamig ito ng yelo.
Umatras si Cong. Velasco. “Hindi… hindi totoo ‘to.”
Nagsimula siyang maglakad palayo sa sasakyan. Lakad na naging takbo. Takbo na naging pagmamakaawa sa kalangitan.
“Tulong! May tao ba diyan?!”
Ang tulay na nilalakabay ni Cong. Velasco ay tila humahaba. Kada hakbang niya ay parang dalawang hakbang ang layo ng dulo. Ang mga ilaw sa kabilang dako ay parang mga bituin—malayo, parang hindi maabot, parang hindi totoo.
Sa madilim na sulok ng tulay, may nakita siyang pigura. Babae. Nakatayo sa gilid, nakasandal sa barandilya.
“Miss!” sigaw ni Velasco, lumapit. “Miss, may aksidente! Kailangan kong—”
Lumingon ang babae kay Cong. Velasco.
Duguan ang mukha niya. May punit na sugat mula sa noo hanggang sa pisngi, parang kinalmot ng kuko ng demonyo. Ang mga mata niya ay pula—hindi dahil sa dugo, kundi dahil sa galit.
“Ikaw,” sabi ng babae, ang boses ay parang balaraw na tumatagos sa tenga.
“A-ano?” utal ni Cong. Velasco, napaatras sa nakita.
“Ikaw ang may gawa nito,” sabi ng babae, lumalakad papunta sa kanya. “Dahil sa ‘yo… dahil sa ’yo.”
“Hindi! Hindi ako! Wala akong kinalaman sa—”
“Dalawang taon na akong naghihintay dito,” sabi ng babae. “Dalawang taon mula nang mag-deliver ako ng pagkain. Yung minamaneho kong motor, pumasok ang gulong sa malalim na lubak. Natumba ako. Hindi agad nakapreno ‘yung bus sa likuran ko. Nasagasaan ako.”
“Aksidente ‘yun!” sigaw ni Cong. Velasco. “Wala akong kinalaman!”
“Pero proyekto mo ang tulay na ito,” sabi ng babae. “Alam mong delikado. Alam mo na sira. Pero ano ang ginawa mo?”
Lumapit pa lalo ang babae. Ang hininga niya ay amoy ng nabubulok na laman, ng nangingitim na dugo.
“Sinabing wala namang problema. Sinabing mga bayaran lang ang nagreklamo. Sinabing mga destabilizer. Sinabing—”
“Tumigil ka!” sigaw ni Cong. Velasco at tumakbo palayo.
Tumakbo siya nang tumakbo pero parang tumatakbo siya sa isang treadmill. Kinakapitan siya ng hangin, humihingi ng sagot, hinahatak siya pabalik.
Sa di kalayuan, may nakita siyang lalaki. Nakatayo rin sa gitna ng tulay. Nakahawak sa bisikleta na baluktot na parang kinulumpong basura.
“Boss Velasco,” sabi ng lalaki, ang boses ay punumpuno ng panaghoy.
Tumigil si Cong. Velasco. Kilala niya ang lalaki. Si Tony. Delivery rider. Nag-post sa Facebook tungkol sa masamang kalagayan ng tulay.
“Tony?” tanong ni Cong. Velasco.
“Oo, ako nga, Boss,” sabi ni Tony. Lumapit siya. Ang mga kamay niya ay bali, ang mga daliri ay nakaturo sa maling direksyon. Ang binti niya ay baluktot sa tuhod, parang origami. “Naaalala niyo ba ang post ko? Yung hiniling ko na lang na ayusin ang tulay?”
“Y-oo,” sabi ni Cong. Velasco. “Pero—”
“Pero ano ginawa ninyo?” sabi ni Tony. “Ni-red tag ninyo ako. Sinabing member ako ng NPA. Pinadala ninyo ang mga tauhan ninyo sa bahay ko. Tinakot ninyo ang pamilya ko.”
“Proseso lang ‘yun!” sabi ni Cong. Velasco. “Para—para sa seguridad ng bayan!”
“Seguridad?” tawa ni Tony, pero walang tuwa sa boses niya. Ang tunog ng tawa niya ay parang hinihiwa ng kutsilyo. “Anong seguridad ang meron sa tulay na puno ng lubak? Anong seguridad ang meron sa mga ilaw na patay? Anong seguridad ang meron sa mga barandilyang bagsak na?”
“Hindi ko kasalanan na nadulas ka!” sigaw ni Cong. Velasco. “Sarili mong kapabayaan ‘yan! Tatanga-tanga ka kasi! Sarili mong kamalian! Kayo ang—”
“KAMI?” sigaw ni Tony, at biglang dumami sila.
Mula sa dilim, lumitaw ang mga tao. Sampung tao. Dalawampung tao. Tatlumpung tao. Lahat ay duguan. Lahat ay sugatan. Lahat ay galit.
“Kami?” sabi ng isang matandang lalaki na may putol na kaliwang braso. “Ako, nahulog sa lubak habang naglalakad. Dahil yumuyugyog ang tulay, sumabit ang braso ko sa gilid ng tulay. Walang babala. Walang ilaw. Namatay ako sa impeksyon.”
“Ako,” sabi ng isang batang babae na may basag na ulo, “naaksidente ang motorsiklong minamaneho ng tatay ko dahil sumalpok sa lubak. Nakaangkas ako sa likod pero tumalsik ako paharap.”
“Ako,” sabi ng isang lalaking may punit na dibdib, “nagmamadaling umuwi sa pamilya galing sa trabaho bilang sekyu. Wala akong nakitang lubak dahil walang ilaw sa buong paligid. Bumangga ako sa kasalubong na kotse. Namatay ako sa tulay habang hinihintay ang ambulansya na hindi dumating.”
“At ako,” sabi ng isang pamilyar na lalaking basag ang mukha at butas ang dibdib. “Pinagmadali mo ako kahit sinabi ko sa iyong madilim. Pinagmadali mo ako kahit sinabi ko sa iyong delikado. Paano ako ngayon uuwi sa buntis kong asawa?” tanong ni Mang Ben kay Cong. Velasco.
Lumapit sila. Paisa-isa. Parang daluyong ng galit, ng hinagpis, ng hustisyang hindi nakamit.
“Hindi ko kasalanan ‘yan!” sigaw ni Cong. Velasco, umatras. “Wala akong kinalaman! Kayo—kayo ang pabaya! Kayo ang walang ingat! Kayo ang—”
“KAMI?!” sigaw ng lahat, sabay-sabay, parang bundok na pumutok.
“KAMI ANG MAY KASALANAN?” sigaw ng babae. “KAMI NA NAMATAY DAHIL SA TULAY NA PINABABAYAAN MONG HINDI MATAPOS?”
“KAMI NA NAGREKLAMO PERO TINAWAG MONG BAYARAN?” sigaw ni Tony. “KAMI NA HUMIHINGI NG TULONG PERO IN-RED TAG MO?”
Lumuhod si Cong. Velasco. “Tama na! Tama na, please!”
Pero hindi sila tumigil. Lumapit sila, dumami, parang dagat na biglang sinaklot ang pasigan.
“Ibalik mo ang buhay namin,” sabi ng matanda.
“Ibalik mo ako sa tatay ko,” sabi ng bata.
“Ibalik ang kinabukasan namin,” sabi ni Tony.
“Hindi ko kaya!” iyak ni Cong. Velasco. “Wala akong magagawa! Patay na kayo! Patay na—”
“KAYA KA NANDITO,” sabi ng lahat, sabay-sabay.
“KAYA KA NANDITO SA TULAY,” sabi ng babae, “DAHIL KAILANGAN MONG MAKITA.”
“MAKITA ANG IYONG PAGKUKULANG,” sabi ni Tony.
“MAKITA ANG MGA BIKTIMA NG IYONG KAPABAYAAN,” sabi ng matanda.
“MAKITA MO KUNG ANO ANG AMING NARANASAN,” sabi ng bata.
Biglang tumunog ang malakas na busina.
HOOOOOONK!
Lumingon si Cong. Velasco. Mula sa dulo ng tulay, may lumalapit na ilaw. Dalawang ilaw. Malalaki. Maliwanag. At malakas ang ingay ng makina.
Isang rumaragasang 18-wheeler truck.
“Hindi pwedeng dumaan ang truck dito!” sigaw ni Velasco. “Bawal! Lagpas sa weight limit! Yan ang nakalagay sa—”
Tumigil siya. Napagtanto niya. Ang mga signage—wala na. Tinanggal noong nakaraang repair. Hindi na rin pinalitan. Wala ring nakabantay sa magkabilang dulo para manghuli ng mga lumalabag sa weight limit ng tulay.
“Bawal?” tawa ng babae. “Bawal, pero walang gumagawa ng paraan para mapigilan. Bawal, pero walang babala sa magkabilang dulo ng tulay. Bawal, pero walang nanghuhuli.”
Lumapit ang truck. Mabilis. Walang preno. Parang halimaw na gutom, walang awa, walang konsensya.
“TULONG!” sigaw ni Cong. Velasco, tumayo at tumakbo.
Pero saan siya pupunta? Ang tulay ay mahaba pero walang dulo. Ang dilim ay sadyang pusikit. Ang mga tao ay nakapalibot sa kanya; nagbabantay, nanunuod.
“TULONG! PLEASE, MAAWA KAYO SA AKIN!”
Ang truck ay papalapit nang papalapit. Ang mga ilaw nito ay parang impyernong sinusunog ang kanyang mata.
Sa huling segundo, tumingin si Cong. Velasco sa likuran. Nakita niya ang lahat—ang babae, si Tony, ang matanda, ang bata, ang lahat ng namatay sa tulay.
“Pasensya na po!” sigaw niya. “Pasensya na! Mali ako! Kasalanan ko! Kasalanan ko!”
Pero huli na.
Bumabagtas na ang truck sa kahabaan ng yumuyugyog na tulay.
At sa eksaktong panahong ‘yon—
KRAK!
Ang tulay ay bumagsak.
Nabiyak ang gitna. Bumagsak ang mga poste. Bumagsak ang mga kable. Lahat ay bumagsak sa malalim na ilog sa ilalim, dala-dala si Cong. Velasco, ang mga multo, ang truck, ang lahat.
Sa ilalim ay madilim. Walang hangin. Walang buhay.
At doon, sa kailaliman, narinig ni Cong. Velasco ang mga boses.
“Ito ang dapat.”
“Ito ang tama.”
“Ito ang hustisya.”
Ang tubig ay pumasok sa kanyang bibig, sa kanyang ilong, sa kanyang baga. At kinain ng dilim ang kanyang kaluluwa.
At sa wakas, natahimik siya.
Nagmulat ng mata si Cong. Velasco. Naroroon siya at nakaupo sa kanyang paboritong bulletproof SUV. Nakaupo siya sa likuran ng driver na si Mang Ben.
“A-anong…?” pupungas-pungas na tanong ng Kongresista sa sarili.
“Boss, okey ka lang?” tingin ni Mang Ben sa rearview mirror.
Panaginip. Panaginip lang pala ang lahat.
Isang malaking buntong hininga ang pinakawalan ni Velasco, pagkatapos ay napangiti sa sarili.
Kapapanood ko ito ng mga horror na pelikula, ‘ika sa sarili.
Paano nga namang hahabulin siya ng mga namatay na tao dito sa tulay, o kaya ay mapuputol ang tulay ng isang malaking truck, e, bawal ngang dumaan ang mga ito rito.
Gamit ang mahabang manggas ng de-kalidad na damit, pinunasan ni Velasco ang sariling pawis sa noo, bagaman nakatodo ang airconditioning nito.
Maya-maya, nakita niya ang isang malalim na lubak sa di kalayuan. Tatapikin sana ni Cong. Velasco si Mang Ben para sabihing mag-menor, nang biglang…
BLAG!
Nahulog ang unahang gulong ng luxury vehicle sa isang malalim na lubak. Gumewang ang gulong at nagpagulong-gulong ang sasakyan sa kahabaan ng tulay. Sumalpok ito sa isang poste. Umusok ang makina kung kaya dali-daling pagapang na lumabas si Velasco upang huminga nang malalim.
Tiningnan niya ang driver na si Mang Ben. Duguan ang nadurog na mukha. Basag ang dibdib. Hindi na humihinga.
“Tulong… tulungan n’yo kami!” Sigaw ni Cong. Velasco sa buong paligid.
Muli, dumating ang mga taong sinawimpalad sa Never-ending Bridge ni Cong. Velasco. Muli siyang hinabol ng mga ito na para bang makukuha nila sa kanya ang matagal na nilang hinihingi.
“Hindi, hindi! Panaginip lang ang lahat, di ba?”
Muli siyang tumakbo. Tumakbo nang tumakbo sa kahabaan ng tulay na hindi niya tinatapos. Tumakbo siya nang tumakbo hanggang sa madurog sa lubak-lubak na kalsada ang kanyang mamahaling balat na sapatos.
At muli niyang nasalubong ang 18-wheeler truck na ipinagbabawal ngang dumaan sa tulay na ito. Pero dahil nakapagbayad ang may-ari nito ng kung magkanong halaga, pinadaan ito ngayon patungo sa direksyon ng humahangos ng kongresista.
At muling nabali ang kalampaging tulay.
Pagmulat niya ay naroon uli siya sa loob ng bulletproof na itim na SUV.
Kakabog-kabog ang kanyang dibdib. Kabog itong pinaghalong pagod at kaba.
“Boss, okey ka lang?” tingin ni Mang Ben sa rearview mirror.
Naroon na naman ang kanyang driver. Buhay. Nakatingin sa kanya sa rearview mirror.
Alam na niya ang mangyayari. Kailangang may magbago upang magwakas ang bangungot. Kung tama ang hinala niya, kapag pinahinto niya ang sasakyan sa isang tabi, maiiwasan niya ang sakunang paulit-ulit.
“Mang Ben, tigil ka muna sandali,” mahinahong pakiusap ni Cong. Velasco sa driver.
“Ha? Di ba may meeting kayo sa kabilang bayan?”
“Basta itigil mo ang sasakyan, tanga!” biglang bulalas ni Cong. Velasco sa kausap.
Tinupad ng driver and utos ng kanyang amo at iginilid ang SUV sa tulay. Pero kapipindot pa lamang ng hazard light nang biglang salpukin ang sinasakyan nila ng isang humahagibis na truck.
Tumalsik ang SUV nang kung ilang metro. Muli, nakita ni Cong. Velasco si Mang Ben na walang buhay sa likuran ng manibela – basag ang mukha at butas ang dibdib. Muli siyang pagapang na lumabas ng SUV at muling sinalubong ng mga taong napahamak sa kahabaan ng tulay na hindi natatapos.
At muli, tumakbo siya nang tumakbo upang takasan ang mga umuusig sa kanya.
At muli, hindi niya nararating ang dulo ng tulay. Muli siyang ibinabalik at naaabutan ng mga taong tinatakasan niya.
At muli, sinalubong siya ng 18-wheeler truck.
At muling nabiyak ang tulay at nahulog siya kasama ng mga tinatakasan niya.
Kailan ba ito matatapos? Tanong ni Cong. Velasco sa sarili.
Dahil hindi ito masagot-sagot ng mga motoristang naaabala araw-araw sa pagdaan sa tulay na ito, hindi rin mahanap ng pulitiko ang sagot sa sariling tanong.
Ngayon, araw-araw siyang hahabulin ng sariling multo. At hindi rin ito tatapusin ng mga biktima.
Lahok sa Saranggola Blog Awards 2025, Kategoryang Maikling Kuwento
Kasalukuyang online writer para sa sandamakmak na business websites sa loob at labas ng Pilipinas. Siya ang tumatayong Editor ng ExpertContentWritersTeam - isang pangkat ng mga freelance writers. Naging tagapangulo ng Kataga, Samahan ng mga Manunulat sa Pilipinas, Inc.
Nagwagi siya sa dalawang timpalak na kapwa pinasimulan ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) - Tumula Tayo 2022, kategoryang Tanaga (Ikalawang Gantimpala) at Dula Tayo: Pagsulat ng Dramatikong Monologo (Ikalawang Gantimpala). Muli siyang nagwagi sa mga kategoryang Diyona, Tanaga, at Dalit sa Tula Tayo 2023.
Noong 2024, pitong beses siyang nagwagi sa Tula Tayo (anim na diyona, isang tanaga) sa KWF, at dalawang beses naman sa Saranggola Blog Awards (Unang Karangalan sa Kuwentong Pambata at Ikalawang Karangalan sa Tula).
Samantala, ilan sa kaniyang mga akda ay nalimbag sa Points of Contact ng Philippine Collegian, Palihang Rogelio Sicat: Unang Antolohiya, at Ani Journal, Vol 42 ng Cultural Center of the Philippines.
Kapag may oras ay muli siyang nagbabalik sa pag-compose ng mga kanta.
- Never-Ending Bridge - December 10, 2025
- Nagalit Ang Mga Gamit Kay Pitlig - December 10, 2025
- Ang K’wento ni T’nalie* - November 15, 2024